Η Δόξα Του.

...εκείνο το απόγευμα πριν 24 χρόνια δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Ήτανε η τρίτη ή η τέταρτη μέρα στη σειρά που περπατάγαμε. Κατεβαίνοντας από τις χιονισμένες κορφές του Χελμού είχαμε κοιμηθεί το προηγούμενο βράδυ έξω από το ανεκμετάλλευτο ακόμα τότε Σπήλαιο των Λιμνών. Το πρωί είχαμε πάρει από νωρίς τη ρεματιά, ανάμεσα στο Χελμό και τη Ντουρντουβάνα, για να καβαλήσουμε το βουνό προς τον άγνωστο σε όλους μας Φενεό.

Η κούραση και το φορτίο μας είχανε εξαντλήσει ήδη από τις προηγούμενες μέρες και έτσι σύντομα η παρέα των 16χρονων παιδιών διασκορπίστηκε σε συνολικό μήκος που ξεπερνούσε και τα δέκα χιλιόμετρα. Θυμάμαι την απόλυτη μοναξιά όπως ανέβαινα το άγνωστο βουνό, μέσα σε μια φύση που σου έκοβε την ανάσα, έχοντας πάντα δεξιά μου το χιονισμένο επιβλητικό όγκο της Ντουρντουβάνας.. σε αυτές τις καταστάσεις τα πόδια σου και το σώμα σου κάνουν τα απαραίτητα για να κινείσαι με ασφάλεια προς τον προορισμό σου αλλά το μυαλό σου στήνει το δικό του γαϊτανάκι.. όσοι έχουνε κάνει πολυήμερες και επίμονες αναβάσεις με φορτίο ξέρουν ότι η όλη κατάσταση έχει κάτι το υπερβατικό σαν γιόγκα.

Όταν νωρίς το απόγευμα έφτασα στο ψηλότερο σημείο του διάσελου και κοίταξα το τοπίο προς τον κάμπο του Φενεού το θέαμα ήτανε τέτοιο.. ή το θέαμα ταίριαζε τόσο με τον "προορισμό" που ποθούσα και είχα στήσει μέσα μου.. που ειλικρινά δεν θυμάμαι καν πως βρήκα τους υπόλοιπους, τι φάγαμε.. πως βρεθήκαμε το βράδυ να κοιμόμαστε στο πάτωμα της ταβέρνας (ο ταβερνιάρης όταν είδε την κατάσταση μας λυπήθηκε και μας πρόσφερε εκείνη την στέγη είναι η αλήθεια).

Σήμερα 24 χρόνια μετά είπα να πληρώσω εκείνο το στοίχημα και να ανέβω πάλι κει πάνω. Χρόνια τώρα συχνά πυκνά ένοιωθα την ανάγκη να «πάω να δω». Να δείξω στην Ρένα.. Να δω και εγώ να ξεχωρίσω ίσως το όνειρο, όπως το είχε κρατήσει και αναπλάσει το μυαλό μου τόσα χρόνια, από την πραγματικότητα.

Σε αυτά τα προσκυνήματα πάντα υπάρχει ο φόβος μήπως αυτό που αντικρύσουμε μας απογοητεύσει. Ανάπτυξη, πυρκαγιές.. εμείς που μεγαλώσαμε και όλα αυτά τα χρόνια αλλάξαμε μάτια στην ψυχή μας ή ενστικτωδώς τα κλείσαμε τελείως. Και όντως κάτι είχε αλλάξει. Εκεί κάτω ακριβώς από το μοναστήρι του Αγ. Γεωργίου, λίγο πριν το μονοπάτι που κατέβαινε από το διάσελο κατηφορίσει ομαλά πλέον για το χωριό Φενεός.

Το 1994 γεννήθηκε μια λίμνη εκεί. Γεννήθηκε από τη θέληση και την ανάγκη του ανθρώπου ενώ ταυτόχρονα έδεσε με το τοπίο και το ομόρφυνε με τη θέληση και για τη Δόξα του Θεού. Η λίμνη της Δόξας (Του) με το εκκλησάκι του Αγ. Φανουρίου. Ίσως να είχα ξαποστάσει σε αυτό το εκκλησάκι πριν 24 χρόνια. Ίσως πάλι να ήτανε το σημαδάκι στην σκισμένη φωτοτυπία του χάρτη της Γ.Υ.Σ. που με οδήγησε στο ασφαλές καταφύγιο της ταβέρνας και στους φίλους μου.

Είμαι πολύ χαρούμενος σήμερα.. γιατί για πρώτη ίσως φορά η πραγματικότητα που είδα με τα μάτια μου ήταν το ίδιο όμορφη με αυτή που φυλάει, θυμάται και βλέπει τόσα χρόνια η ψυχή μου.

...η Σονάτα του Σεληνόφωτος...

«Άφησέ με νάρθω μαζί σου. Τι φεγγάρι απόψε!. Είναι καλό το φεγγάρι -δεν θα φαίνεται που ασπρίσαν τα μαλλιά μου. Το φεγγάρι θα κάνει πάλι χρυσά τα μαλλιά μου. Δε θα καταλάβεις. Αφησέ με νάρθω μαζί σου.»

Από τους λίγους τόπους στην Ελλάδα που συνδυάζει την φυσική ομορφιά με την ιστορική συνύπαρξη, η Μονεμβασιά, γοήτεψε και συγκίνησε στο πέρασμα του χρόνου επισκέπτες, κατακτητές, νικητές και ηττημένους και εξακολουθεί να μας γοητεύει ως σήμερα.

«Όταν δεν έχει φεγγάρι μεγαλώνουν οι σκιές μέσα στο σπίτι, αόρατα χέρια τραβούν τις κουρτίνες, ένα δάκτυλο αχνό γράφει στη σκόνη του πιάνου λησμονημένα λόγια – δεν θέλω να τ’ακούσω. Σώπα.»

Η πρώτη πόλη δημιουργήθηκε στην κορυφή του βράχου, στο Γουλά, και αργότερα επεκτάθηκε χαμηλότερα. Η κάτω πόλη είναι αυτή που αναστηλώθηκε συστηματικά από την εποχή του Όθωνα και που η οικοδομική δραστηριότητα συνεχίζεται μέχρι σήμερα με την αναπαλαίωση και αναστήλωση των παλιών κτισμάτων για χρήσεις που σχετίζονται με τη διαμονή και την εξυπηρέτηση του επισκέπτη.

«Αφησέ με νάρθω μαζί σου λίγο πιο κάτου, ως τη μάντρα του τουβλάδικου, ως εκεί που στρίβει ο δρόμος και φαίνεται η πολιτεία τσιμεντένια και αέρινη, ασβεστωμένη με φεγγαρόφωτο, τόσο αδιάφορη και άυλη τόσο θετική σαν μεταφυσική, που μπορείς επιτέλους να πιστέψεις πως υπάρχεις και δεν υπάρχεις, πως ποτέ δεν υπήρξες, δεν υπήρξε ο χρόνος και η φθορά του. Αφησέ με νάρθω μαζί σου.»

Από την Αθήνα μέσω Σπάρτης απέχει 4 με 4.5 ώρες … ταξίδι ασήμαντο γιατί με την αφιξή μας στο κάστρο ο χρόνος δεν έχει πια την εξουσία που είχε πάνω μας. Διαλέξτε μια νύχτα με πανσέληνο .. βρείτε μια απόμερη γωνιά με θέα προς την θάλασσα και η μεσαιωνική πόλη «ασβεστωμένη με φεγγαρόφωτο» θα σας ανταμείψει με τα φαντάσματά της: Ενετούς σιδερόφρακτους ιππότες, Τούρκους σπαχίδες, πεταλωτές και εμπόρους, αθάνατους ερωτευμένους. Στην υπέροχη ανατολή ίσως την πρώτη καλημέρα να σας την πει ο φίλος μου το κουνάβι σκαρφαλωμένο στην γειτονική στέγη.

«Θα καθήσουμε λίγο στο πεζούλι, πάνω στο ύψωμα, κι όπως θα μας φυσάει ο ανοιξιάτικος αέρας μπορεί να φανταστούμε κιόλας πως θα πετάξουμε, γιατί, πολλές φορές, και τώρα ακόμη, ακούω το θόρυβο του φουστανιού μου σαν τον θόρυβο δυο δυνατών φτερών που ανοιγοκλείνουν….»

Τα δωμάτια τεράστια, επιπλωμένα συμβατά με την μεσαιωνική ατμόσφαιρα της πόλης με τιμές που κυμαίνονται από 40-120 Ευρώ. (Οι ανέσεις όμως και η καθαριότητα ομοίως μεσαιωνικά είναι η αλήθεια) ,,Αν όμως πρόκειται να μείνετε μέσα στο κάστρο μόνο μια νύχτα σας είναι αδιάφορο γιατί το πιθανότερο δεν πρόκειται να μείνετε και πολύ σε αυτά.

«το ξέρω πως καθένας μονάχος πορεύεται στον έρωτα, μονάχος στην δόξα και στο θανατο. Το ξέρω. Το δοκίμασα. Δεν ωφελεί. Αφησέ με νάρθω μαζί σου.»

Φεύγοντας από την πόλη ανεβείτε στο σπίτι του Γιάννη Ρίτσου, τα σκαλιά δεξιά ακριβώς στην πύλη, σταθείτε λίγο στο μπαλκόνι του και αγναντέψτε την θάλασσα ..και υποσχεθείτε στον εαυτό σας ότι από εδώ και πέρα η ζωή σας, η ζωή μας, θα είναι όπως και η δική του, πάντα μια σονάτα …άσχετα αν υπάρχει σεληνόφως ή όχι.

Μονή Ασκητή στο Γούμερο Ηλείας

Η Πάτρα δεν είναι πια ούτε 2,5 ώρες από την Αθήνα.. περάσαμε μέσα από την πόλη αναζητώντας το χωριό Οβριές. Έχει ενωθεί πια τελείως με την πόλη της Πάτρας. Από εκεί ακολουθήσαμε την κατεύθυνση για Τρίπολη. Είναι ο ορεινός δρόμος που συνδέει την Πάτρα με Τρίπολη ή Πύργο διασχίζοντας τους δυτικούς πρόποδες του Ερυμάνθου. Η διαδρομή στην αρχή χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά όμως από περίπου 50 χιλιόμετρα το τοπίο γίνεται αναπάντεχα καταπληκτικό καθώς ο δρόμος διασχίζει ένα σπάνιο δάσος απο βελανιδιές. Ακολουθούμε την διαδρομή για Τρίπολη μέχρι τον Πανόπουλο, εκεί ρωτάμε και ακριβώς στην είσοδο του χωριού παίρνουμε τον δρόμο δεξιά για τα Καρυές - Πύργος. Άλλα 15 χιλιόμετρα άσφαλτο σε ανέγγικτο αγροτικό τοπίο.. αμέσως μετά την μεγάλη γέφυρα στρίβουμε αριστερά και ανηφορίζουμε για Γούμερο. Το ίδιο το Γούμερο μια ευχάριστη έκπληξη σκαρφαλωμένο στο πουθενά, εμφανώς πολύ πλούσιο χωριό.

Στην είσοδο του χωριού μια ταμπέλα μας οδηγεί δεξιά προς Μονή Ασκητή. Ανηφορίζουμε ένα στενό τσιμεντένιο δρομάκι που καταλήγει ψηλά στα όρια του χωριού και από εκεί συνεχίζουμε στον χωματόδρομο που κατεβαίνει την ράχη προς νότο. Οι ταμπέλες είναι ελάχιστες και κατεβαίνοντας τον χωματόδρομο τίποτα στα όσα διακρίνουμε κάτω στην χαράδρα δεν προιδεάζει για την θέση της Μονής. Παρόλα αυτά αγνοούμε το γεγονός ότι νυχτώνει, τις απαγορευτικές κλίσεις και τις πάμπολλες διακλαδώσεις.. προσπαθούμε να μείνουμε πάνω στην πιο πατημένη διαδρομή του δρόμου και μετά από 2 ακόμα ταμπέλες φτάνουμε στο πλάτωμα πάνω από την Μονή με το προσκυνητάρι της Τίμιας Ζώνης. Εδώ αφήνουμε το αυτοκίνητο και μια ακόμα ταμπέλα μας δείχνει την κατεύθυνση για το φαράγγι και το Μοναστήρι.

Στην αρχή κατηφορίζουμε ένα πλατύ αλλά πολύ απότομο δρόμο για περίπου 100 μέτρα που γλυστράει επικύνδυνα καθώς το έδαφος είναι ενα είδος πηλού που θυμίζει σαπουνόχωμα. Ο δρόμος αυτός καταλήγει σε ένα στριφογυριστο ακόμα πιο απότομο και εμφανώς αρχαίο καλντερίμι. Είναι τόσο απότομο που η κατάβαση θα ήτανε αδύνατη αν δεν υπήρχανε εδώ και εκεί έντεχνα τοποθετημένες πέτρες που λειτουργούν σαν πατήματα. Μετά από άλλα περίπου 100 μέτρα το καλντερίμι καταλήγει σε ένα πραγματικό καταράχτη. Δεν καταλήγει ακριβώς... περνάει κάτω από τον καταράχτη.. και οδηγεί στο τέλος ενός μικρού φαραγγιού απαράμμιλης ομορφιάς και απομόνωσης.

Το μέρος, ίσως λόγω της δυσκολίας στην πρόσβαση μοιάζει ανέγγικτο, σαν ένα μαγικό δωμάτιο που φτιάχτηκε και άνοιξε εκείνη την στιγμή αποκλειστικά για εμάς. Η φύση, το επίπεδο έδαφος, τα παράξενα γρεμνά και οι καταράκτες.. και στο τέλος σε μια κόγχη δεξιά η διαμπερής σπηλιά που ο άγνωστος ασκητής έκτισε το 1200 μ.χ. το μικρομονάστηρο. Η ερημιά απόλυτη και τα διστακτικά βήματά μας στον ιερό χώρο μοιάζουν πραγματικά με βήματα προσκυνητών.

Τα καλώδια που φαίνονται στις φωτογραφίες οδηγούν σε μια γενήτρια στην αρχή του καλντεριμιού και εξυπηρετούν τον φωτισμό σε κάποια γιορτή που γίνεται στην Μονή ίσως από τους χωριανούς στο Γούμερο. Εκτός από αυτά τα καλώδια τίποτα στο εξωτερικό ή στο εσωτερικό της Μονής δεν συνάδει χρονικά με τον κόσμο που αφήσαμε πίσω μας σαν να περάσαμε ξαφνικά στο 1200.. Η διαμπερής σπηλιά έχει διαμορφωθεί σε 2 θαλάμους. Στον πρώτο υπάρχει το ιερό της Μονής, ένας μικρός εξώστης και ένα πηγάδι. Στον δεύτερο (ο οποίος δεν έχει στέγη) βρίσκονται τα ερείπια του χώρου διημέρευσης πιθανά του ασκητή. Σε αυτό το θάλαμο κυλάει ακόμα ένας καταράχτης αλλά η πρόσβαση σε αυτόν είναι δύσκολη λόγω των υλικών της στέγης που έχει καταρεύσει και των αποθέσεων από τις πλαγιές του φαραγγιού.

Σε κάποια κείμενα οι λιθοδομές στους πλαινούς τοίχους χρονολογούνται πολύ πιο παλιά από την Μονή.Στην φωτογραφία δεξιά διακρίνεται το ιερό, ο εξώστης δεξιά και στο βάθος ο πίσω τοίχος και η ανοικτή οροφή του δεύτερου θαλάμου.

Μέσα στην μονή τσιτσιριζε ένα καντηλάκι. Εμφανώς είμασταν οι μοναδικοί επισκέπτες σήμερα. Ανάβοντας το καντήλι μπροστά από κάποια εικονίσματα ασυναίσθητα επιχείρησα να εντοπίσω κάτι, έστω και σε μορφή απορριμμάτων που να ανήκει σε αυτήν την εποχή, μάταια όμως.. και παρόλη την ιερότητα του μου δημιουργήθηκε μια αίσθηση που "βάρυνε" στο χώρο..

Για την Μονή του Ασκητή στο Γούμερο Ηλείας διάβασα για πρώτη φορά στι βιβλίο "Άδηλη Ελλάδα" του Αθ. Ξανθόπουλου , εκδόσεις ΕΣΟΠΤΡΟΝ 2005, εκείνος αναφέρει ότι πιθανά ο χώρος ήτανε πρότερα αρχαίο ιερό και το καλντερίμι προυπήρχε κατά πολύ της Μονής. Άλλες αναφορές για την ιστορία του τόπου δεν βρήκα πουθενά και ας έψαξα. Κάποιες σκόρπιες σημειώσεις στο διαδίκτυο συμφωνούν όλες σε 2 πράγματα: στο ότι όταν απεβίωσε ο ασκητής ενταφιάστηκε μέσα στον χώρο της Μονής και ότι ο χώρος συνδεότανε στενά με τον χώρο με τις αρχαίες ελιές στην ίδια περιοχή και με την διαδρομή των αθλητών για την αρχαία Ολυμπία. Είναι ένας χώρος που θέλουμε και σίγουρα θα ξαναπάμε...

...2006

μμμ....... ακόμα ένας χρόνος πέρασε σαν σφαλιάρα.. τι προλαβαίνουμε ακόμα για φέτος; αυτό το σαββατοκύριακο μια διερευνητική στο Καλίδρομο.. διανυκτέρευση στην Μενδενίτσα σε σπίτι φίλου. Απαραίτητο εφόδιο ο χάρτης Καλίδρομο 1:50.000 της «Ανάβασης». Την Κυριακή που πέρασε ανεβήκαμε Τρίκαλα Κορινθίας, 15 χρόνια είχα να ανέβω κει πάνω, μια ανάβαση στην Ζήρεια οπωσδήποτε πριν γυρίσει ο χρόνος… τι άλλο; Πόσα σαββατοκύριακα μένουν; 2-3.. Εκείνη η κορυφή στο Ξεροβούνι στην Εύβοια ίσως για το S.O.T.A. .. και τέλος για φέτος… νάμαστε καλά.